ေမတၱာ
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ ရက္ေန႕ - စေနေန႕ - ညေန ၆ - ၃၀ နာရီ အခ်ိန္၊ စကၤာပူႏိုင္ငံ - တိုပါးယိုး ျမန္မာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမွာ ဆရာေတာ္ “ဓမၼဒူတ အရွင္ေဆကိႏၵ” ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ တရားေတာ္ကို မွတ္သားမိသမွ် ျပန္လည္ ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္... 
လူတိုင္း အမွန္တရားလက္ကိုင္ထားတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္.. ဒါေပမယ့္ လူၾကားထဲ အမွန္အတိုင္း သြားေျပာရင္ အဆင္မေျပ ျဖစ္ၾကတာ မ်ားတယ္... အိမ္မွာ - ကိုယ္က မွန္ေအာင္ေနတယ္၊ တစ္အိမ္လံုးနဲ႕ အဆင္မေျပ ျဖစ္ၾကတယ္.. ကဲ.. လိုက္ဆိုၾက
“ကိုယ္ကမွန္တယ္ ၊ ဒါေပမယ့္ အားလံုးနဲ႕ အဆင္မေျပဘူး၊ မေနတတ္ေသးလို႕နဲ႕ တူပါတယ္”
“Right for one self, but not OK with all. Look like don't know how to live!”
သူ အဆင္မေျပဘူး... ကိုယ္ အဆင္ေျပေနတယ္...
ဒီအခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ဆီမွာ သနားၾကင္နာတဲ့ စိတ္ကေလး ရွိေနဖို႔ လိုတယ္
“ကိုယ့္ကံနဲ႕ ကိုယ္လာတာ” ဆိုတဲ့ စကားကို အဆင္ေျပေနတဲ့သူက အဆင္မေျပျဖစ္ေနတဲ့သူကို ေျပာလိုက္တဲ့ အခါ - မွန္ေတာ့ မွန္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ၾကားရတဲ့သူ အတြက္ အဆင္မေျပႏိုင္ဘူး၊ ခံရခက္တယ္
“ျဗဟၼာ့၀ိဟာရ တရားေလးပါး” နဲ႔ ေနႏိုင္မွ အားလံုးနဲ႕ အဆင္ေျပမယ္... ျဗဟၼာ့၀ိဟာရ တရားေလးပါးဆိုတာ “ေမတၱာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာ” တရားေတြကို ေခၚတာ...
ေမတၱာထားပါ... သနားရမယ့္သူကို သနားပါ... သူမ်ားၾကီးပြားခ်မ္းသာေနတာကို မုဒိတာပြားပါ... ဥေပကၡာျပဳသင့္တာကို ဥေပကၡာျပဳပါ...
ကိုယ္က လူတစ္ေယာက္ကို ေမတၱာထားလို႕လည္း မရဘူး၊ သနားလို႔လည္း မရဘူး၊ မုဒိတာပြားလို႕လည္း မရဘူး ဆိုရင္ေတာ့... ဘယ္လိုမွ လုပ္လို႔ မရဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဥေပကၡာျပဳလိုက္ပါ...
“စ်ာန္ငါးပါး” မွာ ဥေပကၡာက “ပဥၥမစ်ာန္” ကို ေရာက္တယ္...
“အိမ္ပူတယ”္ ဆိုတာ “အိမ္ကလူေတြ၊ အိမ္မွာေနတဲ့သူေတြ ပူလို႔ အိမ္ပူတာ” ...
“ကမာၻၾကီးပူတယ္” ဆိုတာ “ကမာၻၾကီးမွာေနတဲ့သူေတြ ပူလို႔”
လူေတြ ကိုယ္မွန္တယ္ထင္ျပီး ထင္တာလုပ္ေလေလ ပိုပူလာေလေလပဲ... “မွန္ေအာင္ေနပါ... ျဗဟၼာ့၀ိဟာရ တရားနဲ႔ ေနပါ”
“ေမတၱာထားတယ္” ဆိုတာ “ေလာဘ မျဖစ္ေအာင္ ေနတာ”
“ကရုဏာ ထားတယ္” ဆိုတာ “ေဒါသ မျဖစ္ေအာင္ ေနတာ”
“မုဒိတာ ပြားတယ္” ဆိုတာ “ေလာဘ၊ေဒါသ မျဖစ္ေအာင္ ေနတာ”
“ဥေပကၡာ ထားတယ္” ဆိုတာ “ေမာဟ မျဖစ္ေအာင္ ေနတာ”
ေမတၱာစိတ္ကို “လက္တစ္ဖ်စ္တီး” ေလာက္၊ “တစ္စကၠန္႕” ေလာက္ ထားၾကည့္ပါ။ ဒီလို ေမတၱာနဲ႕ ေနတာကို “စ်ာန္တရားနဲ႕ေနတယ္၊ စ်ာန္၀င္စားေနတယ္” လို႕ေခၚတယ္... လက္တစ္ဖ်စ္ေလာက္ ေမတၱာစိတ္ထားတာနဲ႔ လက္တစ္ဖ်စ္စာ သမာဓိ၊ လက္တစ္ဖ်စ္စာ စ်ာန္ ( “စတုတၳစ်ာန္”) ရတယ္.. “သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” သိကၡာသံုးမ်ဳိးလံုး က်င့္ျပီးသား ျဖစ္သြားတယ္...
“ေမတၱာစိတ္ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ”
“မတည့္တဲ့သူ၊ မုန္းတဲ့သူ အေၾကာင္း မစဥ္းစားနဲ႕၊ ခ်စ္တဲ့သူ အေၾကာင္းလည္း မစဥ္းစားနဲ႕”
မုန္းတဲ့သူ အေၾကာင္း စဥ္းစားရင္ “ေဒါသ” ျဖစ္မယ္... ေဒါသျဖစ္ရင္ စ်ာန္ေလ်ာမယ္ ...
ခ်စ္တဲ့သူ အေၾကာင္း စဥ္းစားရင္ “တဏွာ” ျဖစ္မယ္... တဏွာျဖစ္ရင္ စ်ာန္ေလ်ာမယ္ ...
တဏွာနဲ႕လည္း မခ်စ္နဲ႕၊ ေဒါသနဲ႕လည္း မမုန္းနဲ႕၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို စျပီး ေမတၱာပို႔ ...
လူေတြ ေမတၱာ ေန႔တိုင္းပို႕ေနၾကတယ္... တကယ္ေမတၱာ ရွိလို႕လား၊ အက်င့္ပါေနလို႕ ပို႔ၾကတာလား
ေမတၱာဆိုတာ ကိုယ့္မွာ ရွိေနဖို႔၊ သူမ်ားကို ေပးေ၀ဖို႔ လိုတယ္... လက္တစ္ဖ်စ္စာကေန ရေအာင္လုပ္ၾကပါ...
(ဒီေနရာမွာ ဆရာေတာ္က ေမတၱာပြားထားတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြကို လွဴဒါန္းရတာ အလွဴရွင္ေရာ၊ သံဃာေတာ္ေတြပါ ႏွစ္ဘက္လံုး အက်ဳိးမ်ားတဲ့ အေၾကာင္း ေဟာပါေသးတယ္... အေသးစိတ္မွတ္ဖို႕ ခက္သြားလို႕၊ ေရးရင္မွားသြားမွာ စိုးရိမ္တဲ့ အတြက္ ခ်န္ထားခဲ့ပါတယ္)...
ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာတာ လူေတြရဲ႕ “ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ” ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာ.. တခ်ဳိ႕က သစ္ပင္ေတြ ခုတ္လို႔ လို႔ေျပာၾကတယ္... တကယ္ကေတာ့ “ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ” ေတြေၾကာင့္... လူေတြ သစ္ပင္ခုတ္တယ္၊ ခုတ္တဲ့သူေတြက အခုတ္ခိုင္းတဲ့သူေတြရွိလို႕ ခုတ္တယ္၊ အခုတ္ခိုင္းတဲ့ သူေတြက သူတို႔ကိုယ္တြင္းက “ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ” ေတြေၾကာင့္ အခုတ္ခိုင္းတာ...
ေမတၱာစိတ္ဆိုတာ ပင္ကိုယ္ဓါတ္ခံေကာင္းရင္ ျဖစ္လြယ္တယ္၊ မုန္းစရာ ခ်စ္စရာ အာရံုေတြကို ေရွာင္ျပီး အာရံုျပဳ၊ ဥပမာ - မိဘေက်းဇူးကို အာရံုျပဳ၊ ကိုယ့္အေၾကာင္းကိုယ္ စဥ္းစားရင္လည္း အဆင္ေျပတယ္... ေမတၱာစိတ္ ျဖစ္လြယ္တယ္၊။ သူမ်ားအေၾကာင္းေတြ စဥ္းစားရင္ ခ်စ္တဲ့၊ မုန္းတဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္...
ကိုယ္နဲ႕ မတည့္တဲ့သူအေၾကာင္းဆိုရင္ မစဥ္းစားဘဲနဲ႕ ေပၚေနတတ္တယ္... မတည့္တဲ့သူ အေၾကာင္းကို စဥ္းစား၊ ေပၚလာတဲ့ သူ႕မ်က္ႏွာကို ျမင္ျပီး ကိုယ္တစ္ေယာက္ထဲ ရန္ျဖစ္ေနတာ... ကိုယ့္ေလာက္ ရူးတဲ့သူ မရွိေတာ့ဘူး၊ ကိုယ့္စိတ္ေတြပဲ ပူေလာင္လာမယ္.. သူကေတာ့ သိမွာေတာင္ မဟုတ္ဘူး...
အိပ္ခါနီး ခ်က္ခ်င္း အိပ္မေပ်ာ္ေသးခင္ - ကိုယ္ေမတၱာပို႔ႏိုင္သူ၊ ကိုယ္ေမတၱာပို႕ရမယ့္သူေတြကို - ေမတၱာပို႔ပါ... မနက္ အိပ္ယာက ႏိုးတာနဲ႔ ႏိုးႏိုးခ်င္း ေမတၱာပြားပါ...
ဘယ္သူ႔အေပၚမွ မမုန္းဘဲေနႏိုင္တဲ့ အစြမ္း၊ စိတ္ ရွိႏိုင္/ထားႏိုင္ရမယ္
လူေတြက အခ်ဳိးမက်တဲ့သူ၊ ကိုယ္စိတ္တိုင္းမက်တဲ့သူကို ျမင္ေလ ေမတၱာစိတ္ ေပ်ာက္ေလေလ ျဖစ္တတ္ၾကတယ္...
အမွန္တရားကိုလည္း ၾကိဳက္ပါ၊ ေနတတ္ေအာင္လည္း ေနပါ...
ကိုယ့္စိတ္တိုင္းက်၊ အခ်ဳိးက်တဲ့သူဆိုတာ မရွိႏိုင္ဘူး... ကိုယ့္ကိုယ္ကိုေတာင္ စိတ္တိုင္းက်ၾကရဲ႕လား... ကိုယ္ျပင္ေပးလိုက္လို႔၊ ကိုယ္ေျပာလိုက္လို႔ အခ်ဳိးက်သြားတယ္ဆိုတဲ့သူ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ရွိခဲ့ဘူးလဲ... ကိုယ့္မွာ ေမတၱာတကယ္ရွိလာရင္ မ်က္စိထဲမွာ အားလံုး အခ်ဳိးက်လာမယ္... 
ေမတၱာစိတ္ေလးထားတာသည္ - သီးခံျခင္း အက်င့္ကို က်င့္ရာေရာက္တယ္၊ အားလံုး အက်ဳိးမ်ားတယ္၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ထူေထာင္ျပီး ျဖစ္တယ္ -
ကိုယ္ ေမတၱာပို႕ခ်င္တဲ့သူကို အာရံုစိုက္ျပီးပို႔၊ ျပီးရင္ လူ၊ သတၱ၀ါ ေတြကို ေမတၱာပို႔ ၊ မိဘ၊ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာသမားေတြကို စူးစိုက္ အားထဲ့ျပီး ေမတၱာပို႔လိုက္တာနဲ႔ အာရံုထဲမွာ သူတို႔ပံုေတြ ေပၚလာမယ္...
အားစိုက္ထုတ္တာေလးရွိတယ္... ရည္မွန္းတဲ့ ဓါတ္ကေလးပါတယ္... “ၾသဒိသ” - ရည္စူးျပီးပို႔တဲ့ ေမတၱာ...
စိတ္ကို မွန္လို ၾကည္ေအာင္ေန... ေမတၱာစိတ္ေလးနဲ႕ေန... "အေနာဒိသ" - မရည္စူးပဲ ပို႔တဲ့ ေမတၱာ...
ၾသဒိသ ေမတၱာမွာ စူးစိုက္တဲ့ “စ်ာန္” သေဘာပါတယ္ - စ်ာန္က အားးစိုက္ရတယ္... “သမထ”
အေနာဒိသ ေမတၱာမွာ “ဥာဏ္” သေဘာပါတယ္ - ဥာဏ္က အားစိုက္ဖို႔ မလိုဘူး ... “၀ိပႆနာ”
တခါတေလ ကိုယ္က ဘုရားရွိခုိးျပီးလို႕ စိတ္ကေလးၾကည္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ - ေမတၱာပြားေနတဲ့ အခ်ိိန္မွာ စိတ္ထဲမွာ - ဖ်တ္ကနဲ၊ ဖ်တ္ကနဲ ေပၚလာတဲ့ သူေတြ ၾကံဳဖူးလိမ့္မယ္... အဲဒါ ကိုယ့္ေမတၱာကို ခံယူမယ့္သူေတြ ေပၚလာတာ... “အေနာဒိသ” ေမတၱာ၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ သူတို႔ကို ေမတၱာပို႔ေပး... အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ေတြ ျဖစ္မေနဘူး၊ ေပၚလာတဲ့ အာရံုေတြမျမဲတာ၊ လူေတြ ေပၚလာတယ္ - ေမတၱာပို႔တယ္ - ေပ်ာက္သြားတယ္၊ ေနာက္တစ္ေယာက္ေပၚလာတယ္ - ေမတၱာပို႔တယ္ - ေပ်ာက္သြားတယ္၊ ဒါ “မျမဲတဲ့ သေဘာ” ကို ႏွလံုးသြင္းဖို႕။ ေမတၱာပို႔ေနရင္း ကိုယ့္စိတ္မွာ၊ ကိုယ္မွာ “ပီတိ” ေတြ “ျဖစ္လာမယ္” ၊ အဲဒီ ပီတိေတြ “ပ်က္သြားမယ္” .. ဒါဟာ ပီတိေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ “ျဖစ္/ပ်က္” သေဘာေတြကို သိလာတာ... “၀ိပႆနာ”...
အဲဒီအခ်ိန္မွာ “စိတ္မဆိုးေအာင္၊ ေဒါသမထြက္ေအာင္ သတိထား” “စိတ္ဆိုး ေဒါသထြက္ရင္ ကိုယ္ရေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းမႈေလး ဆံုးရံႈးသြားမယ္...”
ေမတၱာထားတတ္ ပြားတတ္ရင္ “စ်ာန္လည္းရမယ္၊ ဥာဏ္လည္းရမယ္” ၊ လက္တစ္ဖ်စ္စာ ေမတၱာပြားတဲ့အခါမွာေတာင္ ဒီေလာက္ အက်ဳိးမ်ားရင္၊ “လက္တစ္ဖ်စ္စာေပါင္းမ်ားစြာ” (ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ) က်င့္လာတဲ့သူတစ္ေယာက္အတြက္ ဘာမွ ေျပာစရာကို မလိုေတာ့ဘူး...
“ေမတၱာ” ကို “ရွိေအာင္လည္း ေနပါ” “သူမ်ားေတြကိုလည္း ေပးပါ၊ ပို႔ပါ၊ ပြားပါ”
တရားပြဲကို ကၽြန္ေတာ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အနည္းငယ္ေနာက္က်သြားတဲ့ အတြက္ ေခါင္းစဥ္ကို မသိလိုက္ဘူး.. ေဘးကလူကိုလည္း မေမးမိဘူးခင္ဗ်... ဒါနဲ႕ ေမတၱာ အေၾကာင္းေဟာထားတာျဖစ္လို႕ “ေမတၱာ” လို႕ အမည္တပ္ထားတာပါ...
တရားေတာ္ကို နာယူမွတ္သားရတာ အရမ္းေကာင္းလြန္းပါတယ္.. လိုက္နာက်င့္သံုးဖို႔ မခက္သလို လိုက္နာက်င့္သံုးႏိုင္ရင္ အလြန္ပဲ အက်ဳိးမ်ားမွာ ပါပဲ
တရားလာမနာျဖစ္တဲ့ သူေတြ အတြက္ ဆရာေတာ္ေဟာသြားတဲ့ အတိုင္း လိုက္မွတ္ထားတာေလးေတြကို မွတ္လို႔ ရသေလာက္ ျပန္လည္ မွ်ေ၀ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္... အတတ္ႏိုင္ဆံုး အမွန္အတိုင္း ျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားလိုက္မွတ္ထားေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ လိုက္မွတ္တဲ့ ေနရာမွာ ျပန္ေရးတဲ့ အခါမွာ အမွားပါႏိုင္တဲ့ အတြက္ အသံုး၀င္တဲ့ အခ်က္ေလးေတြယူျပီး မွားေနရင္လည္း ျပင္ေပးသြားၾကပါ.. အသံဖမ္းဖို႕ အဆင္မေျပတဲ့ အတြက္ အသံဖိုင္ကိုေတာ့ ေ၀မွ်ႏိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး... ဒါေပမယ့္ အသံဖမ္းထားတဲ့သူေတြ ရွိတဲ့အတြက္ အင္တာနက္ေပၚကို တစ္ခ်ိန္မွာ ေရာက္လာမွာပါ... အသံဖိုင္ရွိတဲ့သူေတြ ျပန္လည္ေ၀မွ်သြားၾကပါ...
ညီအကို ေမာင္ႏွမမ်ားအားလံုး “ေမတၱာထားႏိုင္၊ ေမတၱာပြားႏိုင္” တဲ့သူေတြ အျမန္ဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစ....
